Исалам Жеменей
филология ғылымдарының докторы,
Сүлеймен Демирел университетінің профессоры

Қазақ тарихына терең үңіліп, шындығын тану үшін түркілік тарихын білу керек. Түркі тектес халықтардың ортақ тарихын Исламнан бұрынғы Ежелгі дәуір және Исламнан кейінгі Ортағасырлық  дәуірге бөліп қарастыруға тура келеді. Жазба деректер бойынша Түркі халықтарының ортақ тарихы мен мәдениеті  ежелгі дәуір- б.з.д. VI-V ғасырлардан бастап- б. З.VIII ғасырына [...]

Еңбегінің Аудармалары һәм қолжазба нұсқалары жайында
Ислам Жеменей
Филология ғылымдарының докторы, SDU профессоры

Мырза Хайдар Дулат 1499 жылы Ташкент маңындағы Өретөбе мекенінде дүниеге келіп, 1551 жылы қазіргі Үндістанның Кашмир өлкесінде қаза тапты. Ол өзінің саяси-қоғамдық күрделі өміріне қарамастан әлем мәдениетіне екі шығарма жазып, мұра  қалдырып кетті. Бірі – «Жаһаннама» поэмасы, оны түркі тілінде жырлады. Екіншісі [...]

Нағашыбай Қабылбек
Алаштың арда ұлы Бауыржан Момышұлы жайлы ақиқат пен аңыз көп. Көз көргендердің өзі аумалы-төкпелі күзгі бұлттай Баукеңнің мінезі туралы әртүрлі жазды. Бірақ ешқайсысының даттауға тілі бармады. Себебі батыр атамыз ақылды «тентек» еді. Оның көзсіз батыр екенін кеңес үкіметіде жақсы білді. Кей кездері батырмен санастыда. Алайда Баукең еліп ете қалмайтын мінезімен даралана берді. «Тура биде [...]

Қазақстанның Ирандағы елшілігі ұйымдастырған шығыстанушылардың Тегеранға ғылыми іссапары барысында ел тарихына қатысты қолжазба деректерге қол жетті.
Тегерандағы Қажы Хусейн Малек кітап­ха­на­сы­нан табылған қолжазбалардың бірі «Тарих-и Сафавие» (Сефевидтер әулетінің тарихы) деп ата­лады. Бұл қолжазбаның авторы – Исмаил Хусейни Мараши Табризи. Ол өз ортасына Мир Мулайим Бек  деген атпен танылған. Сондай-ақ оның «Да‘ва» деген лақап аты да [...]

ERGÜN AKGEDİK
          1917 Şubat İhtilali bütün Rusya’da olduğu kadar Rusya müslümanları arasında da sevinçle karşılanmıştır. Her ne kadar bu sevinç hayal kırıklığıyla bitse de. [1] Bu durumdan faydalanmak isteyen müslümanlar. Duma Müslüman Franksiyanu bürosuna gelerek  Rusya müslümanlarının durumunun değerlendirilmesi ve ona göre bir strateji belirlenmesini talep ettiler. [2]

Ергүн Акгедік
     ХХ ғасырдың басында Қазақтар мен өзгеде жергілікті халыққа ауыр тиген соққы ашаршылық еді. Ашаршылықтың ең үлкен себебі Патшалық Ресей мен Кеңес үкіметінің жүргізген отаршылдық саясаты болатын. І Дүние Жүзілік Соғыс кезіндегі дағдарыс және 1916 жылы болған ұлт-азаттық көтеріліс, дәл егін орағы кезінде болуы халықты ашаршылыққа ұрындырды. Қаншама адам аштықтан өліп, қаншама жерлер қаңырап [...]

Ергүн Акгедік
Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік
 университеті Қазақстан тарихы кафедрасының ізденушісі
        Ресми құжаттарға қарағанда 1929-31 жылдар аралығында Қазақстанда 372     шаруалар көтерілісі болған. Бұл көтерілістерге 80 мыңдай адам қатысқан  [10, 239 б]. ОГПУ-дің саяси құпия бөлімінің 1931 жылы 1 желтоқсанда берген статистикалық мәліметіне қарағанда 1929 жылы 54, 1930 жылы 77, 1931 жылы болған көтерілістердің барлығын қосқанда 372 көтеріліс болған. [...]

  Ергун   Акгедик
      1905-1907жылдардағы орыс ревалюциясынан кейін Ресейде қалыптасқан саяси ахуалды өз мүдделеріне орай пайдалануға әрекеттер жасаған болатын.Алайда патша үкіметі мұндай саяси қозғалыстарға дер кезінде  бұғау сала-сала білді.
Тек 1917 жылғы Ақпан төңкерісінен кейін ғана түрік мұсылман қауымдастығы елеулі қадамдар жасауға мүмкіндіктер алды.Ресей үкіметіне түрік – мұсылман жұртшылығының ортақ мақсаты бар саяси күш екендігін танытқан алғашқы саяси [...]

Ергүн Акгедик
Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік
 университеті Қазақстан тарихы кафедрасының ізденушісі.
                       1917 жылғы Ресейдегі ақпан төңкерсін Мұсылман халықтары қуанышпен қарсы алды. Бірақ ол қуаныштары ұзаққа созылған жоқ.(1) Бұл аласапыран жағдайды тиімді пайдаланғысы келген Мұсылмандар, Думадағы Мұсылман фракциясының бюросына келіп, Ресейдегі Мұсылман халықтарының ахуалына мән беруді және Мұсылмандар үшін жаңа стратегияның жасалуын талап етті (2).
Бұдан кейін іле-шала Думаның [...]

Ергүн Акгедік
Х.Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті
 Қазақстан тарихы кафедрасының ізденушісі 
       Ресей Түркістанды басып алғаннан кейін, әр түрлі аймақта шы-ғып жатқан азаттық көтерілістерді түрлі тәсілдермен басып, жан-шып отырды. Бұл тәсілдер негізінен Европалылықтардың отарлаған елдеріне қолданған айла,шаралары болатын. Англия, Франция секілді империалист елдер дүние жүзі елдерінің алдында қиын жағдайда қалғанда жаулап алған жерлерін мәдениеттендіріп жатқандықта-рын айтып немесе отар [...]